Ons nieuwe boek!

Alles anders, alles hetzelfde – Leven en geloven in Zambia

Het nieuwe boek van Hermen en Johanneke Kroesbergen-Kamps is verschenen.

Op vrijdag 5 januari is het nieuwe boek ‘Alles anders, alles hetzelfde – Leven en geloven in Zambia’ van Hermen en Johanneke Kroesbergen-Kamps verschenen. Dit boek over geloofszaken wordt uitgegeven door Uitgeverij Boekscout.

Alles anders, alles hetzelfde - Leven en geloven in Zambia - Facebook promotie-bericht

 Samenvatting

Ze waren nog nooit in Afrika geweest, maar toch reisden Hermen en Johanneke Kroesbergen zes jaar geleden naar de Zambiaanse hoofdstad Lusaka om daar te werken als docent. Met een open blik ontdekken ze het leven in Zambia. Ze zien armoede van dichtbij en worstelen met de vraag hoe daarmee om te gaan. Ze maken kennis met de geloofsbeleving van gewone Zambianen en denken met hun studenten na over het

idee dat geloof welvaart brengt. De foto’s in het boek, gemaakt door Johanneke, geven een bijzonder inkijkje in het Zambiaanse dagelijks leven. Op het eerste gezicht lijkt alles anders in Zambia, maar uiteindelijk zijn er meer overeenkomsten dan je zou denken.

Over de auteur

Hermen en Johanneke Kroesbergen hebben de afgelopen zes jaar gewerkt als docenten op een predikantsopleiding in Lusaka, Zambia. Hermen (1977) is theoloog, Johanneke (1981) is godsdienstwetenschapper en fotograaf. Samen houden ze ervan nieuwe werelden te ontdekken en te leren begrijpen, en daar vervolgens over te schrijven.

Fragment uit het boek

Het is mis. Al van verre hoor ik het geluid van weeklagende vrouwen uit de richting van de studentenhuizen. Er is iemand overleden, hier op de campus. Geschrokken vraag ik me af wie het zou zijn. Toch niet het schattige zoontje van Sarah? Of de pasgeboren baby van student Ben?

Tijdens de regentijd zijn de studenten vaker ziek. Het regent veel, maar zodra de zon schijnt lopen de temperaturen op. Poelen met stilstaand water zijn dan al snel bronnen van ziekte, vooral in de arme wijken waar iedereen buiten leeft en de sanitaire voorzieningen niet overal even goed zijn. Vanwege hun weekendstage komen de studenten veel in deze wijken. Op de campus is er wel aandacht voor deze problemen. Regelmatig is er een doktersspreekuur, en soms zijn er presentaties over het herkennen en voorkomen van ziektes als tyfus en cholera. Op weg naar mijn kantoor zie ik studenten stapels stoelen naar de studentenhuizen brengen. “Wat is er gebeurd?”, vraag ik. De zus van een student blijkt die ochtend overleden te zijn. Maria was 29 en verbleef sinds een paar maanden bij ons op de campus om voor de kinderen te zorgen terwijl vader en moeder allebei lessen volgen. Misschien was het malaria, misschien iets met de longen, het wordt niet helemaal duidelijk. Hoe kan iemand van 29 zomaar overlijden na een ziekbed van twee dagen? Zou dat in Nederland ook gebeurd zijn?

Ziekenzorg in Zambia is problematisch. Er zijn klinieken in de meeste wijken, maar tekort aan personeel en faciliteiten maakt dat de zorg van een heel andere orde is dan in Nederland. Heel Zambia moet het bijvoorbeeld doen met één CT- scanmachine. De wachtrijen in de klinieken zijn lang – erg lang. Een steekproef vond bijvoorbeeld een vrouw die om zes uur ’s ochtends aankwam bij de kliniek en na twaalf uur wachten nog niet geholpen was. Het geeft een machteloos gevoel, te weten dat er hier mensen overlijden die in Nederland gewoon beter waren geworden.

Print

Boekgegevens

Titel:                    Alles anders, alles hetzelfde – Leven en geloven in Zambia

Auteur:    Hermen en Johanneke Kroesbergen-Kamps

Bestel Alles anders, alles hetzelfde hier.

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Promotie aan de PThU Utrecht op een pleidooi voor een alternatieve systematische theologie

Hermen Kroesbergen: ‘Theologie kan meer recht doen aan gewone geloofstaal’

Foto: David van Dam

Hoe kan systematische theologie (dogmatiek) recht doen aan gewone geloofstaal? Die vraag probeert promovendus Hermen Kroesbergen te beantwoorden in zijn dissertatie ‘De relatie tussen systematische theologie en gewone geloofstaal’, waarop hij hoopt te promoveren aan de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) te Utrecht. De plechtigheid vindt plaats op dinsdag 28 augustus, in het Academiegebouw aan het Domplein in Utrecht (aanvang 16.15 uur). Promotor is prof.dr. Luco J. van den Brom, hoogleraar christelijke geloofsleer en christelijke ethiek aan de PThU.

Kroesbergen geeft een voorbeeld: ’”En toch ben ik niet alleen – ik weet dat er altijd iemand bij mij is”, zegt een weduwnaar, terwijl hij even naar de hemel kijkt. Het is een geloofsuitspraak uit het leven van alledag. Deze weduwnaar ervaart dat God altijd bij hem is – dat maakt het dragelijk dat hij nu al weer zo lang alleen woont. Theologen spreken ook over God die altijd bij ons is, maar bij theologen klinkt het vaak zo anders. Er lijkt een kloof te bestaan tussen systematische theologie en gewone geloofstaal.’

Kroesbergen analyseerde het werk van verschillende systematisch theologen en paste deze analyse toe op een aantal uitingen van gewone geloofstaal. Hij ontdekte dat er iets mis is met de veronderstelling van deze theologen, dat geloofstaal een feitelijke beschrijving van de werkelijkheid is. Er zit volgens hem een groot verschil tussen het spreken over God door een gewone gelovige en door een systematisch theoloog. Kroesbergen licht toe: ‘Geloofstaal heeft wel te maken met de werkelijkheid, maar ze is geen poging die werkelijkheid van een afstandje te beschrijven. De gelovige laat met zijn uitspraken over God iets zien van een persoonlijke gedrevenheid, een wereldbeeld – door mij ook wel logische horizon genoemd – en de ideeën die daarbij een rol spelen – oftewel: beschouwende overwegingen. Als de theologie let op deze drie aspecten, doet ze meer recht aan de alledaagse praktijk van gewone geloofstaal.’

Pannenberg en Jenson

De systematisch theologen die Kroesbergen voornamelijk bestudeerde zijn de Duitser Wolfhart Pannenberg en de Amerikaan Robert Jenson. Zijn inspiratie voor dit onderwerp deed hij op tijdens colleges over de filosoof Ludwig Wittgenstein en zijn leerling, de godsdienstfilosoof D.Z. Phillips uit Wales. Wittgenstein en Phillips waren tegenstanders van het bouwen van systemen (‘luchtkastelen’) en bepleitten het kijken naar hoe (geloofs)taal in de praktijk van het dagelijks leven werkt. Kroesbergen putte de praktische voorbeelden van geloofstaal in zijn proefschrift onder andere uit de periode dat hij gemeentepredikant was.

Relevantie

Volgens Kroesbergen is zijn proefschrift belangrijk voor de theologie, omdat de fouten die hij constateert veel gemaakt worden. ‘Veel theologen bekijken geloofstaal bewust of onbewust toch als beschrijvende taal en doen daarmee geen recht aan de dagelijkse praktijk van geloofstaal.’

Ook de kerk, gewone kerkgangers en geïnteresseerde buitenstaanders kunnen hun voordeel doen met zijn bevindingen: ‘De fout die ik constateer, maken we allemaal heel gemakkelijk: geloofstaal is heel belangrijk voor je, of je ziet dat geloofstaal heel belangrijk is voor mensen; dus zeg je dat geloofstaal de waarheid is voor gelovigen. En bij waarheid denk je dan onwillekeurig aan natuurwetenschappelijke waarheid. Het is heel gemakkelijk en verleidelijk om zo te denken – ofwel in de vorm van geloofstaal als een hogere waarheid, ofwel in de vorm van geloofstaal als een groepswaarheid. In mijn proefschrift laat ik aan de hand van gewone, herkenbare praktijkvoorbeelden zien hoe je – zonder geloofstaal als beschrijvend op te vatten – beter recht kunt doen aan gewone geloofstaal.’

Over de promovendus

Hermen Kroesbergen (1977) studeerde theologie in Groningen en Claremont (Californië), en was van 2002 tot 2006 als aio verbonden aan het voormalige Hervormd Theologisch Wetenschappelijk Instituut (HTWI). Van 2007 tot eind 2011 was hij predikant van de protestantse gemeente Oudenhoorn, onder de rook van Rotterdam. Kerk in Actie zond Kroesbergen en zijn vrouw vorig jaar uit naar Zambia, waar ze lesgeven in systematische theologie, ethiek en godsdienstwetenschappen aan het Justo Mwale Theological University College in de hoofdstad Lusaka. Meer over hun werk daar is te vinden op www.kerkinactie.nl/blogkroesbergen en https://fitformissions.wordpress.com/

Handelseditie proefschrift

De handelseditie van het proefschrift ‘De relatie tussen systematische theologie en gewone geloofstaal’ (inclusief Engelse samenvatting) verschijnt bij uitgeverij Boekencentrum in Zoetermeer. ISBN 978 90 239 2381 7, 225 pagina’s, prijs € 24,90.

Fit for missions

bewijsstuk…

Het staat er echt: Hermen en ik zijn ‘fit for missions to Zambia’. Missions… het woord roept twee associaties bij mij op. Aan de ene kant lijkt het alsof we hiermee een soort James Bond zijn geworden: klaar om op pad gestuurd te worden; klaar om in een – over het algemeen gewelddadig – avontuur de wereld te bevrijden van één of meerdere schurken. Aan de andere kant doet het me denken aan het katholieke begrip missie: alsof we klaar staan om de arme negertjes in Afrika te redden door het woord van God.

 Beide interpretaties hebben iets imperialistisch. James Bond redt de wereld van schurken – niet zomaar schurken, maar schurken die de westerse wereld bedreigen. De missionaris brengt het evangelie naar ongelovigen. Voor het feit dat die ongelovigen misschien wel andersgelovigen zijn heeft hij vanuit zijn visie op het christendom geen oog. James Bond en de missionaris… het lijkt een vreemd koppel, maar ze zijn het over één ding eens: hun standpunt, het westerse, christelijke standpunt is het enige juiste.
 
En wij? Gaan wij de studenten in Lusaka ook overtuigen van de superioriteit van het westerse standpunt? Dat is niet onze intentie. We willen doceren wat relevant is in de context van een Afrikaanse kerk en vooral veel leren over die context. Wat betekenen armoede, ziekte en dood voor mensen die daar dagelijks – of in ieder geval veel vaker dan wij – mee geconfronteerd worden? Wat kunnen wij daarvan leren?
 
Al is het niet onze intentie om de westerse betweter uit te hangen, waarschijnlijk kunnen we het vaak niet laten. We nemen onszelf en onze ideeën over wat goed is en wat hoort tenslotte mee. James Bond of missionaris, imperialistisch of niet – een avontuur wordt het in ieder geval!