Buitenaardse zending

coverAl jarenlang lezen Hermen en ik elkaar ’s avonds voor het slapen gaan voor. Zo hebben we al menig boek samen gelezen. Een tijdje geleden begonnen we met een nieuw boek, The Book of Strange New Things van Michel Faber. Volgens een recensie die ik erover las is het een futuristische roman over een man die naar een verre planeet gaat, terwijl zijn vrouw op aarde achter blijft.

Pas toen we begonnen te lezen, kwamen we erachter dat deze man, Peter, een zendeling is, uitgezonden door een groot bedrijf om de oorspronkelijke bewoners van de planeet in kwestie kennis te laten maken met het Christendom. Een hedendaags boek over een zendeling, geschreven op een manier die noch pro-, noch anti-Christelijk is. Ik weet niet hoe groot de doelgroep voor zo’n boek is, maar wij genieten ervan.

Peter is een enthousiaste, ietwat naïeve evangelist. Zijn vrouw, Bea, is praktischer aangelegd – maar zij blijft achter in Engeland. Hals-over-kop besluit Peter bij de oorspronkelijke bewoners van Oasis te gaan wonen. Onderweg leest hij een laatste mail van zijn vrouw, die hem op het hart drukt om in ieder geval een communicatiekanaal te hebben zodat hij om hulp kan vragen; een pakket met noodrantsoenen; wat medicijnen; de coördinaten van de basis en een kompas om die terug te kunnen vinden. Peter heeft alleen een Bijbel bij zich. Lezend over Peter en Bea, realiseren wij ons hoe fijn het is om hier samen te zijn en ons werk te delen.

De organisatie die Peter uitzendt is erg schimmig – hij heeft eigenlijk geen idee wat ze doen en waarom. Peter zit daar niet mee. Als lezers geloven we onze oren soms niet over wat Peter allemaal klakkeloos accepteert. De Oasans leveren voedsel aan de ruimtebasis, en in ruil daarvoor krijgen ze medicijnen van het bedrijf. Willekeurige medicijnen. Wat er maar over is in de apotheek. Ze zijn daar erg blij mee. Maar wat heeft een niet-humanoïde alien aan een aards antibiotica medicijn? Of medicijnen tegen hoge bloeddruk en diabetes? Hebben ze eigenlijk wel bloed? Peter heeft geen last van dergelijke vragen. Ons doet het denken aan iets wat we hier soms tegenkomen: mensen willen dingen vooral omdat ze Westers zijn, of omdat ze zo horen in het Westen – en niet omdat ze ze nodig hebben. Een vierkant huis bijvoorbeeld – veel Westerser dan een rond huis. Of zelfs medicijnen – in onze vooropleiding hoorden we dat dokters in Afrika soms placebo’s uitgeven omdat de zieke alleen tevreden is als hij of zij een pilletje krijgt.

Peter mag dan op een andere planeet zitten, toch is zijn situatie af en toe heel herkenbaar. Hoever kan contextualisatie gaan? Hij woont al een tijd bij de Oasans, maar Peter is er nog niet achter of er verschil is in gender. Zijn er mannelijke en vrouwelijke Oasans? En zo niet, hoe vertel je dan over de schepping en Adam en Eva? Hoe geef je betekenis aan het beeld van de herder als er geen schapen (of andere dieren) gehouden worden? Een bijkomend probleem is dat de Oasans geen s- en t-klanken kunnen maken. Peter besluit de Bijbel te herschrijven zonder s’en en t’s. Dat vinden de Oasans aardig, maar het haalt het niet bij de echte Bijbel, die zij “the book of strange new things” noemen. Dat is het echte werk, van contextualiseren moeten de Oasans eigenlijk niks hebben.

Hier in Zambia valt het ons vaak op dat onze studenten ook niet echt zitten te wachten op contextualisatie. Ja, alles moet ‘holistisch’ heten. En als het niet gaat over ‘community’ is het ook niet goed. Maar contact met traditionele genezers, al is het alleen om kennis te delen, is ondenkbaar. Lid zijn van de Nyau, een groep gemaskerde dansers – dat kan echt niet. Regelmatig blijkt – vaak na het overlijden – een dominee of kerkenraadslid in het geheim toch lid te zijn, maar daarvoor uitkomen, of Nyau in gesprek brengen met Christendom, dat gaat veel te ver.

Een heerlijk boek dus, dat aan het denken zet over bredere vragen rond zending. En we zijn nog maar op de helft!

Advertenties

One thought on “Buitenaardse zending

  1. Mooi verhaal over die zendeling. Glimlachend gelezen maar je daagt mij uit om verder te kijken.
    Dat ’s avonds voorlezen vind ik een grappige gewoonte. Ik zal het Anne eens voorstellen. Hannie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s