Juju bij dammen

De afgelopen week heb ik het Zambiaans kampioenschap dammen op het 10×10 bord georganiseerd. Op een middag hoorden we in de auto een dammer klagen dat een collega vast ‘juju’ had gebruikt. ‘Juju’ betekent magie. Het woord komt uit Nigeria, een land dat via films en TV-dominees erg veel invloed heeft in Zambia.

Eén van de dammers was die dag al in de opening een steen achter gekomen. Het had er alle schijn van dat hij zou verliezen, maar zijn tegenstander begon zulke domme fouten te maken dat degene met de steen achter toch nog won. De speler die bij ons in de auto zat, was daar boos en teleurgesteld over: nu had hij zijn concurrent toch niet ingehaald!

Zambiaans kampioenschap dammen

In Nederland heb ik ook genoeg boze en teleurgestelde dammers meegemaakt. Ik moet bekennen dat ik dat zelf ook wel eens ben. Je verwijt dan een ander geluk gehad te hebben, of je zegt dat ‘ie zijn tegenstander heeft zitten afleiden. Een Russische wereldkampioen vertelde in een interview eens dat hij ook psychologie gebruikt om te winnen. Geluk, afleiden of psychologie – dat kan allemaal, maar magie dat heb ik nog nooit gehoord.

‘Hij heeft vast juju gebruikt!’ Er stond wat op het spel. De winnaar van het toernooi mag volgend jaar naar het Afrikaans kampioenschap in Niger. En als er iets op het spel staat, is de verdenking hier heel vanzelfsprekend dat iemand misschien magie gebruikt. Je gaat naar een nganga en krijgt wat ‘medicijn’ – kruiden en poeders die symbolisch staan voor wat je wilt bereiken – en dat draag je bij je.

‘Hij heeft vast juju gebruikt’ – misschien was het niet helemaal serieus . Misschien was het vooral een uiting van frustratie. Maar het was een uiting van frustratie die in Nederland niet lijkt te kunnen. Ik vond het interessant om dat verschil in cultuur te zien.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s