De omgekeerde wereld

Voor mijn onderzoek naar Satanisme in Zambia verzamel ik verhalen en bekentenissen van mensen die zeggen ooit zelf Satanist te zijn geweest. Uit de Zambiaanse verhalen komt het beeld naar voren van een georganiseerd kwaad waarin mensen wetend en onwetend ingewijd kunnen worden. Satanisten krijgen de opdracht om chaos te stichten en mensen offers te brengen, bijvoorbeeld door auto-ongelukken te veroorzaken, dominees te verleiden en ziektes te verspreiden.

Verhalen over een organisatie, gewijd aan het Kwaad, die de levens van gewone mensen in gevaar brengt, zijn – tenminste wereldwijd gezien – niet nieuw. Denk maar aan samenzweringstheorieën over Vrijmetselaars, Joden, de FBI en ga zo maar door. Tijdens de heksenvervolgingen in de 16e en 17e eeuw stond de theorie dat heksen eigenlijk duivelsaanbidders waren en de levens van gewone Christenen in gevaar bedreigden centraal. In de jaren ’80 en ’90 van de vorige eeuw doken de Satansaanbidders weer op, dit keer in verband met teruggevonden herinneringen aan ritueel misbruik op kinderdagverblijven. We blijven bang voor georganiseerd Kwaad dat ons dagelijks leven bedreigt.

Onderzoek naar dergelijke samenzweringstheorieën heeft laten zien dat de wereld van het georganiseerde Kwaad een omkering is van de standaarden van onze eigen samenleving. In de demonische anti-wereld wordt geen liefhebbende God aanbeden, maar Satan, de heer van het Kwaad. De rituelen die uitgevoerd worden zijn perversies van een Christelijke mis; en de Satansaanbidders omringen kinderen niet met zorg, maar doden hen om hun vlees te eten en hun bloed te drinken.

In de Zambiaanse verhalen over Satanisme wordt ook een omgekeerde wereld beschreven. Gideon Mulenga, één van de Zambiaanse ex-Satanisten, vertelt hoe zijn moeder loog tegen de duivel. In plaats van gestraft wordt ze geprezen: “Ze werd gekroond omdat ze een leugen vertelde. […] Niemand mag de waarheid vertellen in het koninkrijk van de duivel.” In andere bekentenissen vertellen ex-Satanisten dat ze beloond worden als ze koppig en ongehoorzaam zijn. Gideon ontmoet eens drie meisjes in de onderwereld. “Ze kwamen lachend en scheldend de kamer in. Ik raakte ervan in de war. Ze stelden zich voor als Bella, Cinderella en Darling.” Deze luidruchtige en brutale meiden met hun Engelse namen lijken in niets op het ideaalbeeld van een stil, beleefd, vriendelijk Zambiaans meisje.

Dat de wereld van het Satanisme een omgekeerde wereld is, wordt het duidelijkst als het gaat om de kernwaarden van Afrikaans familieleven. In de onderwereld is het niet verplicht om te zorgen voor je familieleden, maar krijg je de opdracht hen te doden. Gideon moet zijn vader offeren, anderen vertellen over neefjes, nichtjes, ooms en tantes die door hen moeten sterven. In een interview vertelde een ex-Satanist dat ze op een gegeven moment geen familieleden meer had die geofferd konden worden. Ze besloot dus om een vriendje te nemen, zwanger te worden en de baby te offeren.

Seksualiteit is in de omgekeerde wereld niet bedoeld om leven te geven, maar om leven te nemen. Gideon beschrijft in zijn bekentenis hoe hij naar de ‘University of Wickedness’ – de Universiteit van Slechtheid – ging. Daar was een hele afdeling gewijd aan het trainen van prostituees in “hoe mannen te doden en Christenen van hun geloof te brengen.” Deze prostituees besmetten hun cliënten met AIDS en andere SOA’s, en veroorzaken problemen in huwelijken. “Sommigen kregen de opdracht om huwelijken op de klippen te laten lopen, en anderen richtten zich speciaal op dominees. Weer anderen hadden een slang in hun vagina die het bloed van de mannen die met hen slapen opdrinkt.” Hun baarmoeders zijn niet bedoeld voor voortplanting, maar huisvesten een slang die het levensbloed van mannen drinkt.

Verschillende wetenschappers hebben geschreven dat samenzweringstheorieën zorgen voor een sterk groepsgevoel in de groep waar de theorie rondgaat. De verhalen maken heel duidelijk wat de grenzen zijn tussen ‘wij’ en ‘zij’, tussen goed en kwaad. De kwade Ander is alles wat wij niet willen zijn, de omgekeerde wereld heeft die eigenschappen die in onze eigen wereld het meest verafschuwd worden. Het is natuurlijk zo dat het versterken van een groepsidentiteit vooral nodig is op het moment dat die identiteit in twijfel wordt getrokken. Dat mensen in Zambia de noodzaak voelen om iets te zeggen over hoe je familieleden of kinderen moet behandelen, of hoe een vrouw zich moet gedragen, zou wel eens kunnen betekenen dat juist deze waarden bedreigd of in ieder geval niet zo vanzelfsprekend als vroeger zijn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s