Is dit nu cultureel?

Tijdens onze vakantie in Malawi gingen we naar een ‘cultureel festival’ op de Mua missiepost. We hadden gehoord dat ze op die Rooms-katholieke missiepost een mooie tuin en mooie kunst hadden. Toen we daar waren, hoorden we dat ze de volgende dag een cultureel festival hadden met traditionele dansen. Ze waren er erg opgetogen over, en daar kwamen we de volgende dag voor terug.

20130803-DSCF4480

De dag begon met een mis-dienst. De blanke priester leidde de dienst in het Chewa, terwijl om hem heen in een halve cirkel een stuk of veertig kleurig uitgedoste Ngoni’s stonden. De Ngoni’s zijn de nazaten van Shaka Zulu’s troepen uit Zuid Afrika die in de negentiende eeuw in deze omstreken kwamen plunderen (- op ons college Justo Mwale zijn ook veel Ngoni’s). De schriftlezing werd uitgebeeld met vuur en een zon en een spiegel. En het avondmaalsformulier werd afgewisseld met refreinen die door de Ngoni-krijgers gezongen, gedanst en gestampt werden.

20130803-DSCF4451Het voelde allemaal heel harmonisch aan, en ik vond het mooi als de blanke priester soms ook voorzichtig meestampte, maar toch riep het ook de vraag op of dit de manier is om in de kerk met de lokale cultuur om te gaan. Heb je echt het geloof naar mensen toegebracht als je de kerkdienst versiert met zulke refreinen of andere lokale tierelantijnen? Misschien is dit een verkeerde vraag, en ik vind het wel mooi dat in de Rooms-katholieke kerk geprobeerd wordt iets te doen met de eigen cultuur en gebruiken van mensen.

20130803-DSCF4468Bij de kerken die met Justo Mwale verbonden zijn gaat dat meestal heel anders. Als er al iets van Afrikaanse gebruiken als dansen en klappen en dingen met geesten bespreekbaar zijn in de kerk, dan alleen wanneer het door het filter van Amerikaanse en Nigeriaanse TV-dominees is heen gegaan. Het lijkt alleen te kunnen als het ‘modern’ of ‘Pinkster’ genoemd kan worden. Dan misschien toch liever iets als de Ngoni-mis in Mua?

20130803-DSCF4454 Na de mis begon het eigenlijke programma. Dertig optredens waren er. Groepjes mensen die dansten en zongen en musiceerden op eigengemaakte instrumenten – soms goed, maar vaak ook niet. Vooral degenen die van zichzelf al een beetje apart waren, wisten met gekke danspassen en strapatsen veel applaus en gejoel te oogsten. Het deed mij een beetje denken aan de bonte avond op schoolkampen: iedereen doet een stukje en vooral degenen die optreden zelf hebben de grootste lol.

20130803-DSCF4527Is dit nu cultureel? Het was niet wat wij verwacht hadden bij een cultureel festival, maar aan de andere kant: is iets alleen cultureel als het serieus en professioneel en bij voorkeur van vroeger is? Na ongeveer de helft van de optredens hadden wij het wel gezien. Maar de vragen bleven: wat is nu cultureel? En wat kunnen en/of moeten we daarmee in de kerk? Misschien hebt u daar ideeën over?

Advertenties

3 thoughts on “Is dit nu cultureel?

  1. Wat me opviel tijdens onze reis in Zambia is dat er zo weinig “eigen” cultuur was in Zambia. Geen oude gebouwen, vrijwel geen lokale kunstnijverheid, alle vormgeving was erg beïnvloed door het westen. In de reisgids was het stuk van voor de kolonisatie ook erg summier. Het hoofdstuk geschiedenis ging voornamelijk over de komst van de blanken en wie er vervolgens de baas was. Ik denk dat het goed is voor een land als mensen hun geschiedenis kennen. En dan bedoel ik niet alleen de geschiedenis van de machthebbers, maar vooral culturele geschiedenis. Dat draagt bij aan identiteit en identiteit is belangrijk voor zelfvertrouwen. In een land waar je als blanke steevast de VIP bent, mag er wel wat gewerkt worden aan identiteit en zelfvertrouwen lijkt me.

  2. Voor cultuur zijn verschillende omschrijvingen mogelijk. In de breedste zin van het woord; dat was door de samenleving wordt voortgebracht. Dan zou ik dus zeggen: ja, dit is cultuur. Vervolgens kun je er voor jezelf een waardeoordeel aan hangen. Dat oordeel is dan weer gekleurd door de cultuur waar je zelf uit voort komt of aan gewend bent. De vraag is waar voel je je thuis, ook het antwoord op deze vraag wordt bepaald door je eigen cultuur.
    Of je daar in de kerk wat mee moet doen? Ja, mits de boodschap van het evangelie luid en duidelijk overkomt. Zo is het toch bij onze voorouders de batavieren en germanen ook begonnen, en kijk nou een: overal kerken. Ik fietste laatst door Barneveld, daar staan pas grote! Volgens mij kan het niet werken als je mensen hun eigen cultuur afpakt of veroordeelt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s