‘In Zambia ging het toch goed?’

Een tijdje geleden verscheen in Trouw een artikel over Zambia met als titel “In Zambia ging het toch goed?” De auteur vertelt over geweld en tegenwerking tijdens de campagnes voor tussentijdse verkiezingen, het omkopen van oppositieleden en groeiende spanning tussen bevolkingsgroepen. “Wat vinden jullie daar nou van?” vroegen verschillende mensen ons. “Moeten we ons zorgen maken?”

Je zou zeggen dat wij, wonend in Zambia, in een uitstekende positie zitten om commentaar te leveren op de politieke situatie hier. Maar zo eenvoudig is het niet. Want: hoe kom je aan betrouwbare informatie? Als je niet zoekt naar dissidente stemmen, dan vind je ze eigenlijk ook niet. Het dagelijkse leven gaat gewoon door; onze studenten hebben het liever helemaal niet over politiek.

Informatie halen we dus voornamelijk uit de kranten. Verschillende Zambiaanse dagbladen zijn in handen van de overheid, en ook één van de onafhankelijke kranten heeft nadrukkelijk de kant van de regering gekozen. Zijn die kranten dus niet betrouwbaar, en brengen ze alleen nieuws dat positief is voor de regering? Moet je dus maar afgaan op het nieuws dat gebracht wordt door een kritische, onafhankelijke nieuwssite? Ik weet het niet. Eerlijk gezegd twijfel ik vaker aan de betrouwbaarheid van de kritische internetkrant The Zambian Watchdog dan aan de betrouwbaarheid van de andere kranten. The Zambian Watchdog komt bijna dagelijks met zorgwekkende complottheorieën en berichten over de gezondheidstoestand van de president. Misschien is er wel iets van waar, maar voor mij boet een krant die elk verkeersongeluk rapporteert als een Satanisch mensenoffer georganiseerd door de regerende PF toch wat aan geloofwaardigheid in.

Het artikel in Trouw heeft wel een punt. De tussentijdse verkiezingen in Livingstone werden afgelopen februari een paar weken uitgesteld vanwege het geweld tijdens de campagnes, waarbij een lid van de regeringspartij om het leven kwam. Bijna elke maand zijn er tussentijdse verkiezingen in het één of andere district omdat het parlementslid van dat district overstapt van de oppositie naar de regerende PF – volgens kwade tongen in ruil voor een goed baantje in de regering. Op internetfora wordt regelmatig de etnische kaart gespeeld: ‘Jullie zijn stomme Tonga’s!’, ‘Wij zullen nooit buigen voor een Bemba!’, etc.

Dus ja, misschien is er wel iets aan de hand. Maar is dat ook iets nieuws? Ik vind het erg lastig te beoordelen of de situatie nu anders is dan bijvoorbeeld twee jaar geleden – zo lang zijn wij hier immers nog niet. President Sata heeft niet de welvaart gebracht waar mensen op basis van zijn campagnespreuk ‘More money in your pocket’ op hoopten. Aan de andere kant: eerdere regeringen is dat ook niet gelukt. De teleurstelling is nu misschien vers, maar ik kan me niet voorstellen dat het de eerste teleurstelling is.

Zelfs wonend in Zambia is het moeilijk om je een oordeel te vormen over de vraag ‘Gaat het nog wel goed in Zambia?’ En dat is eigenlijk altijd zo. Onlangs keken we weer eens de film The Last King of Scotland, over een jonge, blanke dokter die terechtkomt in de hofhouding van Idi Amin. Pas heel laat, als er door het hele land al duizenden mensen vermoord zijn, komt hij tot de conclusie dat het echt niet goed gaat in Oeganda. Goed of niet goed: het is niet zo zwart-wit, het is een glijdende schaal. En vanuit het land zelf heb je misschien niet eens het beste perspectief om een oordeel te vormen.

Gaat het goed in Zambia? Misschien moeten we daar niet automatisch ‘ja’ op antwoorden – maar voor een grondig ‘nee’ lijkt het mij te vroeg.

Advertenties

One thought on “‘In Zambia ging het toch goed?’

  1. Bedankt voor je genuanceerde reactie, Johanneke. Toen wij terug kwamen uit Zambia vroegen mensen ook: “hebben jullie nog wat gemerkt van corruptie? Nou nee dus. Vreemd genoeg vragen mensen dat niet als je in Italië op vakantie bent geweest. Ik geloof best dat er regelmatig dingen gebeuren die niet kunnen. Zelfs in Nederland gebeuren er meer dingen die niet kunnen dan veel mensen (willen) weten. Wat ik nu zo raar vond aan het artikel in de Trouw; er werd met geen woord gerept over de afschaffing van de subsidie op benzine en mais. Vooral die mais is iets dat alle Zambianen hard raakt. Als ik het goed begrepen heb was dat de achtergrond van de rel in Mathero.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s