Gastblog – De Kaunda Square markt

Sinds twee weken zijn drie gemeenteleden uit Vianen op bezoek in Zambia. Ze gaan langs bij verschillende projecten, die onder andere gesteund worden door Kerk in Actie – en dus ook bij ons. We komen net terug van een bezoek aan de Victoria Falls (altijd weer prachtig) en hebben nog geen tijd gehad om een blog te bedenken. Dus deel ik voor deze keer maar de observaties van Ineke, Herman en Marjan bij het bezoek aan de markt bij ons in de buurt.

We lopen naar de markt in de buurt van de campus. Bij de ingang van de wijk, diagonaal over de zandweg loopt een diepe geul. Hermen verteld dat hij hier een keer aankwam met de auto en dat de bewoners zeiden: je kunt hier best door, want je hebt hoge wielen. Hij is toch maar omgereden, wat we ons heel goed kunnen voorstellen. We springen over de geul heen en lopen de wijk in. We worden af en hoe nageroepen”mzumgu mzumgu” (blanken, blanken.) Kinderen zwaaien vriendelijk. Sommige mensen zeggen in het voorbijgaan, Hello, how are you? Naast een winkeltje, waar een hoge stapel zakken met maïsmeel voor ligt, gaat Hermen tot mijn verbazing een ijzeren deur door. Hier is de markt. Het hele binnengebied tussen de randbebouwing van een woonblok is de “overdekte”markt. Langs de randen zijn er weer kleine winkeltjes gebouwd, op een stenen verhoging van bijna een halve meter. Alle waren liggen zodoende op ongeveer anderhalve meter hoogte. De stenen gebouwtjes hebben allemaal een afdak van golfplaten. Het dak raakt het afdak van de winkeltjes aan de overkant van het “steegje” aan. In de regentijd is het steegje dus een riviertje! De voorste twee winkeltjes zijn barbershops (kapperszaken) hier worden mannen en kinderen met een tondeuse gekortwiekt. Onder het afdak voor de barbershop zitten een paar mannen op hele dunne bankjes te dammen. Hun dambord is rechthoekig en er zijn 8×8 vakken op geschilderd, dat is de indeling van een schaakbord: een echt dambord heeft 10×10 vakken. Als damstenen gebruiken ze doppen van colaflesjes! Hermen kletst wat bij met een damvriend. De damvriend is keurig gekleed in een schone zwarte pantalon en een blauw overhemd en zwarte leren puntschoenen. Achter hem staat een jongen met een overhemd waar zoveel gaten in zitten dat het net lijkt of de ratten eraan gevreten hebben. Over de markt loopt een jonge moeder, hooguit 20, in een strak zwart kokerrokje met witte stipjes. De rok komt tot boven de knie, ze heeft “modern” glad gestiled kapsel een koket roze bloesje. Aan haar hand loopt haar dochtertje van een jaar of 7. Daarachter loopt de houtskoolverkoper helemaal pikzwart. De damvriend werkt op de markt. Hij is timmerman en heeft een paar bedden buiten staan. Hij  laat ons de markt zien. Naast de barbershop zitten in een piepklein stenen hokje een stuk of 10 jonge mannen voedbal te kijken op twee tv’s. Er komt een jongen naar ons toe. Hij wil door Marjan op de foto gezet worden, hij heeft een flesje in zijn hand en is duidelijk dronken.  Het volgende stuk van de markt zijn alle kramen van hout. Het dak bestaat uit golfplaten en stukken plastic. In een klein hokje van hout en gaas zitten een stuk of 6 witte kippen. Ze hebben voer en water en zien er goed gevoed en gezond uit. Ze worden levend verkocht. Een oude vrouw is bezig om de buitenkant van haar leeg verkochte kippenhok af te stoffen met een rieten handbezem. Ze kijkt geïnteresseerd naar ons. We groeten elkaar netjes en beleefd, volgens mij is Hello hou are you? Het enige Engels wat ze beheerst. Als ik Zikomo, dankjewel in de locale taal zeg, antwoordt ze blij verrast. Vervolgens lopen we over het deel van de markt waar ze groente verkopen. We proberen enkele groenten te herkennen: tomaten en paprika’s zijn makkelijk. Er worden hier heel veel bosjes bladgroenten verkocht, die veel op snijbietlof lijken. Maar er zijn ook een paar soorten bladgroenten die we niet thuis kunnen brengen. Witte vruchten, zo groot als een ei, zorgen voor heel wat hoofdbrekens. Volgens mij zijn het eier-aubergines. Tussen de Okra’s vinden we zowaar een paar kleine zakjes met sperziebonen het worteltjes. Dit is een heel Hollandse combinatie alleen zitten ze niet achter glas. Manden vol met gedroogde kleine visjes en rupsen wekken niet echt onze eetlust op. De zoete aardappels liggen zoals overal op keurige stapels. Verder is er Chinese kool en witte kool. De groenten liggen al de hele dag in de warmte op de groengeverfde stenen tafels en dat is ze behoorlijk aan te zien.  Er liggen ook kleine stenen opgestapeld in keurige rijen. Volgens de verkoopster kan je die stenen eten! De damvriend verteld dat alleen vrouwen dat eten. Hijzelf heeft ze nog nooit op! De stenen voelen een beetje kalkachtig aan. Het is een soort klei die vochtafdrijvend schijnt te zijn, waardoor je afvalt. Het nut ontgaat ons volledig. Bij deze hitte heb je volgens ons niets nodig dat vochtafdrijvend is, we zweten al genoeg! Dan komen we langs de “Blokker” hier liggen in de kraampjes huishoudelijke artikelen en kinderspeelgoed. Zo verkopen ze schoonmaakdoekjes die al duidelijk gesleten zijn en plastic ballen met Winny de Poeh! Onder haar afdak zit een vrouw kleding te naaien. Ze gebruikt een trapnaaimachine zoals mijn oma had. In haar winkeltje hangen Afrikaanse omslagdoeken. Marjan en Ineke kopen zo’n doek en laten zich door de vriendelijke vrouw “aankleden”. We verlaten de markt, het is al over vijven en we moeten thuis zijn voor het donker is. Al lopend ontdekken we al snel dat het nog een hele kunst is om die doek op z’n plaats te houden, hij gaat om de haverklap los. Het lijkt mij toch wel erg spannend om met een wikkelrok die alleen maar een beetje ingestopt is, over straat te lopen. Voor je het weet sta je in je onderbroek. Hermen legt uit dat de Zambiaanse vrouwen deze doeken gebruiken om hun kleding schoon te houden, dus er zit nog iets onder! Ik leg er een ferme knoop in en gerust gesteld lopen we verder. Op straat worden we aangesproken door een paar vrouwen en een man, ze blijven onze hand vast houden en zeggen een heleboel in de locale taal, ik maak een gebaar dat ik het niet begrijp en dat ik verder wil lopen, dat is blijkbaar niet hun bedoeling. De vrouw is aan het bedelen en stomdronken. Ik hou me van de domme en loop snel verder.

Marjan, Herman en Ineke (tekst)

Lees meer belevenissen op http://vianen4zambia.gaatverweg.nl

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s