Trends in spiritualiteit

Dit trimester geef ik het college spiritualiteit. Een onderwerp dat volgens de studiegids aan bod moet komen, is ‘hedendaagse trends in spiritualiteit’. In de lesboeken worden onder dit kopje dingen besproken als feministische of ecologische spiritualiteit en bevrijdingstheologie. Het ligt vast ook aan mijn eigen interesse, maar ikzelf heb van deze ‘trends’ in Nederland niet zoveel gemerkt. Dus heb ik mijn studenten verteld over trends die ik wel heb gezien om mijn studenten te stimuleren zelf na te denken over welke trends ze hier in zuidelijk Afrika zien.

Ik vertelde over Iona. Het lied ‘Zij zit als een vogel’ uit de liturgie van het klooster op dit Schotse eiland liet ik altijd graag zingen met Pinksteren. Mijn studenten viel het vooral op dat ‘God’ maar één keer genoemd wordt in het hele lied. Ik noemde Taizé-diensten waarin onder andere stil gebed heel belangrijk is. Ik vergeleek het met massprayer: bij stil gebed bidt ook iedereen voor zichzelf, maar dan in stilte. Dat vonden ze maar een raar idee. Tenslotte noemde ik Alpha-cursussen en varianten daarop, en toen waren de studenten zelf aan de beurt.

Alle groepjes noemden ‘charismatisch’ als een trend in spiritualiteit hier. Dat is heel belangrijk hier. Kenmerken zijn: dansen, springen, duiveluitdrijving, profeteren, kerkdiensten de hele nacht door, liedjes die niet in het liedboek staan en massprayer.

Daartegenover noemden velen de trend die een groepje omschreef als ‘typically Dutch’. Vaker werd het omschreven als conservatief, traditioneel, stil. Hier gaat het over mensen die hechten aan de ordelijke, rustige liturgie die men van de missionarissen van de Nederduits gereformeerde kerk uit Zuid-Afrika heeft meegekregen.

Een derde trend die vaak herkend werd, kreeg van de meesten de naam ‘bevrijdingstheologie’ mee. Gemeentes van arme mensen zoeken dan hoop dat het ze financieel beter zal gaan. In Zuid Amerika waar bevrijdingstheologie vandaan komt, is dat meestal een protest tegen het kapitalistische systeem. Hier gaat het meer om hoop vooruit te komen binnen het kapitalistische systeem: straks heeft iedereen in de kerk net zo’n mooi bling pak met het merklabel op de mouw genaaid, zo’n chique auto of zelfs een privé-vliegtuig.

Tenslotte noemde nog één groepje de ‘uniform-spiritualiteit’: de vrouwenvereniging, de mannenvereniging, de verschillende jeugdclubs, koren en nog heel veel andere verenigingen in de kerken hier hebben een eigen uniform. Veel mensen, zo werd mij verteld, voelen zich pas echt spiritueel als ze hun uniform aanhebben, hun geestelijke wapenuitrusting.

Hoe nu om te gaan met al die verschillende spirituele trends? De trends zijn hier misschien wat anders, maar de uitdaging hoe met de verschillende groepen mensen in de gemeente om te gaan, is hier net als in Nederland. Sommige gemeentes hebben aparte charismatische middagdiensten, anderen wisselen van week tot week van liturgie en weer anderen proberen elke groep in elke dienst ter wille te zijn. Ik ben bang dat het wel schipperen zal blijven – of is er in Nederland inmiddels een oplossing gevonden?

Advertenties

One thought on “Trends in spiritualiteit

  1. hoi Hermen, mooie observaties van de studenten! Het hangt inderdaad sterk af van je blikrichting…ik zie wel feministische spiritualiteit, maar soms is het ‘gij in uw klein hoekje en ik in’t mijn’. Maar ja, ik kijk ook wel die kant op. Ben bang dat we hier nog wel even leven met de verschillen, en dat is misschien ook wel goed zo. Succes en ik kijk er naar uit jullie verhalen te horen als het verlof daar is, hartelijke groet, Door-Elske Cazemier.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s