Een christelijk land

Zambia is een christelijk land, althans volgens het voorwoord van de grondwet. Dat is de aanleiding voor twee lezingen die ik de afgelopen weken namens ons college mocht houden buiten de universiteit. Een kerkelijke over de grondwet, en één bij een cursus voor belastingambtenaren.

De eerste lezing was de opening bij een bijeenkomst over de Zambiaanse grondwet. De Jezuïeten-orde had een gespreksdag over het ontwerp van een nieuwe grondwet georganiseerd voor de drie raden van kerken in Zambia (Rooms-katholiek, protestants en pentecostaal). De bijeenkomst was in een zaal bij de RK-kerk in Lusaka waar de huidige president kort na zijn aantreden vorig jaar zijn broeders en zusters heeft verteld dat hij zich in zijn regering aan de tien geboden wil houden. Hij gaf als voorbeeld ‘Gij zult niet stelen’ als aanzet voor de strijd tegen corruptie.

In mijn verhaal heb ik vooral gewezen op de verschillen tussen menselijke wetten – bijvoorbeeld tegen stelen en corruptie – en Gods wet. Als de overheid zegt dat je niet mag stelen, dan heeft de overheid een politiemacht nodig om dat te handhaven, en erkenning door de mensen om het als regel geaccepteerd te krijgen. Er is een heel systeem van straf en beloning waarmee de overheid probeert dat iets werkelijkheid mag worden van wat ze in haar regels voorschrijft.

Bij Gods wet is dat heel anders: wat God zegt is al de waarheid, automatisch. Ook als God zegt ‘Gij zult niet stelen’, dan heeft Hij geen politiemacht of straf of erkenning nodig. Als je toch steelt, heb je daarmee jezelf al de ergst denkbare straf toegebracht: je hebt jezelf verwijderd van God. Gods wet geldt automatisch, terwijl je dat bij mensenwetten nog maar moet zien.

Dat Gods wet zo anders werkt dan mensenwetten, betekent dat je Gods wet ook niet zomaar in mensenwetten kunt vertalen. Denk bijvoorbeeld ook aan het gebod je naaste lief te hebben of niet jaloers te zijn. Hoe zou je dat moeten vertalen in het wetboek? Menselijke wetten kunnen niet een kopie zijn van Gods wet, omdat ze zo’n andere rol spelen. Desondanks werd die dag nog vaak gezegd dat Gods wet de basis zou moeten zijn van de nieuwe grondwet…

De Zambiaanse belastingdienst had een bijscholingscursus voor de aanspreekpunten voor integriteit in hun organisatie en daarvoor hadden ze de protestantse raad van kerken gevraagd om iemand te leveren die iets vertelde over integriteit vanuit christelijk perspectief. Ik heb iets verteld naar aanleiding van het evangelieverhaal over Jezus en de belastinginner Zacheüs. Het voelde wel vreemd om te gaan Bijbel-lezen met een groep ambtenaren op cursus, maar zij vonden het heel normaal.

Ik wees erop dat Jezus tegen Zacheüs geen preek houdt, maar met hem gaat eten. Tegen de Farizeeën preekt Jezus wel, maar bij Zacheüs is het genoeg om met hem te gaan eten en hem zo aan te spreken op zijn eigen eergevoel. Zacheüs weet ook wel dat het niet goed is wat hij doet en nu iemand hem als respectabel man behandelt, probeert hij daar ook naar te leven.

Ik zei iets als ‘Ga niet meteen preken, zoek niet meteen naar regels, maar vraag je af: wat zou Jezus doen?’ en iedereen vond dat een heel normale vraag. Natuurlijk, dat doe je als ambtenaar, je vraagt je af wat Jezus zou doen in jouw situatie. Het werd alleen een beetje lastig toen bleek in de groep ook degene zat die de anderen beoordeelt, wanneer zij besluiten iemand korting of uitstel te geven vanwege een zielig verhaal. Hij was wat minder voor ‘wat zou Jezus doen?’…

Al met al waren het interessante ervaringen met Zambia als christelijk land, zo anders dan Nederland.

Advertenties

2 thoughts on “Een christelijk land

  1. Deze stuur ik door naar mijn collega’s die zich bezig houden met het Kerk in Actie programma ‘Contextual Bible Study’, een heel mooi voorbeeld van bijbelgebruik in de lokale context. En ook heel mooi dat je zegt dat Gods wet automatisch werkt. Het is maar een van de bestreidingsmiddelen tegen corruptie, maar wel een hele mooie.

  2. Mooi verhaal! Dit zou je toch in Nederland niet verzinnen, Zacheus lezen met de belastingdienst. Boeiend dat dit er uitkomt!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s