Johannekes afscheid: de schoonheid van interviewen

Afscheid nemen laat je achter met een leeg gevoel. Het bureau is leeg, het kluisje uitgeruimd. Nog een laatste keer langs alle collega’s lopen en dan is het klaar. Sleutels inleveren; mobiel inleveren; auto inleveren en daar zit ik dan: in de trein op weg naar huis – en het voelt alsof ik nu werkeloos ben. Natuurlijk: het voorbereidingstraject moet nog beginnen en we gaan het druk genoeg krijgen; maar nu overheerst de leegte. Geen rapport om te schrijven, geen collega om mee te overleggen, geen gemeente te bellen en bovenal: geen mensen om te interviewen.

Er komt nog genoeg om te schrijven en de collega’s zie ik binnenkort nog. Dus wat ik het meest ga missen zijn de prachtige verhalen van de mensen die ik in de afgelopen jaren mocht interviewen. Over simpele dingen, zoals hoe hun bezoek aan een loket beviel, maar ook over meer ingewikkelde zaken. Hoe is het om mantelzorger te zijn? Of om hulp bij het huishouden te krijgen? De antwoorden zijn niet simpel, recht toe, recht aan. Er spelen emoties mee: de mantelzorger heeft er niet om gevraagd mantelzorger te worden, het is hem overkomen. Zijn naaste werd ziek en hij ging zorgen. De vrouw met hulp bij het huishouden zat daar helemaal niet op te wachten. Het huishouden, dat was haar taak en het is een verlies om dat niet meer te kunnen.

Het zijn eye-openers voor mij, maar hopelijk ook voor de gemeenten die zorgen voor hulp bij het huishouden en mantelzorgondersteuning. Het lijkt vaak zo eenvoudig: iemand heeft hulp nodig – dan moeten we zorgen dat er op de één of andere manier ondersteuning komt. 1 + 1 = 2. Maar zo eenvoudig is het niet altijd. Er speelt meer mee dan 1 en 1. Teleurstelling dat het zelf niet lukt, plichtsgevoel, de (vermeende) ideeën van anderen… Het is goed om daar door interviews achter te komen.

Het allermooiste van interviewen is niet wat ik er van leer of wat de gemeente ermee kan doen, maar het inkijkje in de ziel dat je soms krijgt. Het is een ervaring die moeilijk in woorden te vatten is – sommige uitspraken raken je, maken meteen heel veel indruk. Als ik de rapporten die ik geschreven heb nog eens doorblader, zie ik ze zo weer voor me: de heer op leeftijd in het bejaardentehuis die vertelt dat het soms best eenzaam is. Dan is het fijn als de hulp eens in de week langskomt. “Maar soms”, vertelt hij, “soms ben ik haar naam vergeten, en dan zeg ik maar niks.”

Of de vrouw met een chronische ziekte die het zo moeilijk vindt om haar wensen met de hulp te bespreken. “Laatst ging ze bij het ramen wassen met haar schoenen op het kastje staan. De volgende keer leg ik er wel een zeiltje over.” Niet: ik heb gezegd dat dat bij mij in huis niet zo gaat. Niet: de volgende keer zal ik haar zeggen dat het anders moet. “Nee, ik heb het niet gezegd… Misschien had ik dat moeten doen.”  Die uitspraken raken een snaar. Ze laten iets zien van het menselijk tekort: machteloosheid; je zou willen dat het anders was, maar je zit jezelf in de weg.

Voor deze inkijkjes ben ik dankbaar; deze momenten zijn het die ik vooral zal gaan missen. Ik hoop van harte dat ik in Zambia weer mensen kan interviewen voor een eigen onderzoek en dat ik – door barrières van taal en cultuur – toch weer een kijkje in hun ziel kan krijgen. Maar voor nu bedank ik alle kwetsbare en sterke mensen die mij in de afgelopen jaren iets van hun wereld hebben laten zien!

Advertenties

2 thoughts on “Johannekes afscheid: de schoonheid van interviewen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s